Obsesif-Kompulsif Bozukluk

Obsesif- kompulsif  bozukluk, istem dışı gelen, bireyi tedirgin eden, benliğe yabancı, bilinçli çaba ile kovulamayan, yenileyen düşünceler (obsesyon) ve çoğu kez bu saplantılı düşünceleri etkisizleştirmek için yapılan istem dışı, yenilenen hareketler ya da zihinsel eylemler (kompulsiyon) ile belirli bir bozukluktur.

Obsesyonlar istenmeden gelen ve uygunsuz olarak yaşanan belirli anksiyete ya da sıkıntıya neden olan, sürekli düşünceler dürtüler ya da düşlemlerdir. İstenmeden gelmeleri ve uygunsuz bir nitelikte olmaları benliğe yabancı (ego distonik) olduklarını göstermektedir. Kişi, obsesyonel düşüncelerini, dürtülerini ya da düşlemlerini kendi zihninin bir ürünü olarak görür.

Kompulsiyonlar yenileyeci davranışlar (el yıkama, sıraya koyma, kontrol etme gibi) ya da zihinsel eylemlerdir (dua etme, sayma, sözcükleri sessiz bir biçimde yenileme gibi). Kompulsiyonların amacı anksiyete ya da sıkıntıdan korunmak ya da bunları azaltmaktır. Haz almak ya da doyum sağlamak için değildir. En sık görülen kompulsiyonlar, yıkanma, temizleme, sayma, kontrol etme, güvence isteğinde olma, sıraya koyma, yenileyen eylemlerde bulunmadır.

Genellikle, obsesyonlar bir TEHDİT, kompulsiyonlar ise bu tehdide karşı bir TEDBİR niteliğindedir.

Hem obsesyon hem de kompulsiyon benliğe yabancıdır kişi bunun saçma ya da mantıksız olduğunun farkındadır.

OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) belirtileri nelerdir?

Yaygın obsesyon belirtileri:

  • Pislik veya mikrop bulaşmasından korkma
  • Başkasına zarar vermekten korkma
  • Hata yapmaktan korkma
  • Rezil olmaktan veya sosyal açıdan kabul edilemez bir şekilde davranmaktan korkma
  • Şeytanca veya günahkar düşünmekten korkma
  • Düzen, simetri, kusursuzluk ihtiyacı
  • Aşırı kuşku ve sürekli güvence ihtiyacı

     Yaygın kompülsiyon belirtileri:

  • Tekrar tekrar yıkanma, duş alma veya ellerini yıkama
  • El sıkışmayı veya kapı tokmağına dokunmayı reddetme
  • Kilit, ocak gibi şeyleri sürekli kontrol etme
  • Rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sürekli sayı sayma
  • Sürekli bir şeyleri belli bir biçimde düzenleme
  • Belirli bir sıraya göre yemek yeme
  • Genellikle rahatsız edici olan, akıldan çıkmayan ve uykuyu bölen kelimelere, görüntülere veya düşüncelere takılıp kalma
  • Belirli kelimeleri, cümleleri veya duaları tekrarlama
  • İşleri belirli bir sayıda yapma ihtiyacı
  • Değeri olmayan şeyleri toplama veya biriktirme

 Obsesif-kompülsif bozukluğa ne neden olur?

Nedeni tam olarak anlaşılmamış olsa da, araştırmalar biyolojik, çevresel, risk faktörleri, aile geçmişi, stresli yaşam koşullarının  OKB ile ilişkili olabileceğini göstermiştir.

 Biyoloji

OKB vücudunuzun doğal kimyasında ya da beyin fonksiyonlarında görülen değişikliklerin bir sonucu olabilir. OKB’nin genetik bir bileşeni de olabilir fakat bu spesifik genler henüz aydınlatılamamıştır.

 Çevre

Enfeksiyonlar gibi bazı çevresel faktörler OKB’nin tetikleyicisi olabilir fakat bu konuda da daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

 Risk Faktörleri

Obsesif kompulsif bozukluk riskini artırabilecek ya da tetikleyebilecek faktörler şunlardır:

Aile Geçmişi

Obsesif kompulsif bozukluğu olan ebeveynler ya da aile üyeleri varsa bu rahatsızlığa (öğrenme yolu ile) yakalanma riski artabilir.

Stresli Yaşam Koşulları

Travmatik bir olay yaşadıysanız ya da çok fazla stresli olaylara maruz kaldıysanız risk artabilir. Bu olaylar ani ve anlamsız düşünceleri, ritüelleri ve duyguları tetikleyebilir.

Takıntıların tedavisi nasıl olur?

Obsesyonların tedavisinde ayrıntılı bir değerlendirmeyle başlanır. Değerlendirmede önce gözlenebilir kompülsiyonlar daha sonra da kaçınma davranışları değerlendirilir. Tedavi rasyoneli (obsesyonlar, kompülsiyonlar, anksiyete ilişkisi ve nasıl bir yol izlenileceği) anlatılır, bilişsel davranışçı terapi tek başına veya farmakolojik tedaviyle birlikte kullanımı başarı oranlarını yükseltmektedir.

Yazar Hakkında :

Yorum Yap

ARAMAK İSTEDİĞİNİZ KELİMEYİ YAZIN ve ENTER TUŞUNA BASIN